دانلود مقاله هیدرولوژی و یا آب شناسی ، سیکل هیدرولوژی و … فایل word

دانلود مقاله هیدرولوژی و یا آب شناسی ، سیکل هیدرولوژی و … فایل word

نوع فایل : word

حجم فایل : ۰.۵ مگابایت

تعداد صفحات: ۲۱

 

هیدرولوژی چیست ، سیکل هیدرولوژی ، چرخه آب ، آب شناسی ، مقاله هیدرولوژی ، دانلود رایگان مقاله ، جزوه هیدرولوژی ، pdf

هیدرولوژی چیست ؟

بر اساس آخرین مطالعات تا کنون ۵ میلیارد سال از عمر زمین می گذرد و شواهد مشان  می دهد که آب از همان  ابتدای
تشکیل کره زمین نقش مهمی در تحول و قابل سکونت کردن آن به عنوان تنها سیاره قابل زیست داشته است . با تشکیل
اقیانوسها و در یاها و تشگیل بخار از روی آنها و ایجاد ابر و  بارندگی و به  طور کلی گردش آب  در طبیعت و جاری شدن آب
در رودخانه ها و بازگشت مجدد آن به طروق مختلف به اقیانوسها ، ابتدا زندگی اولیه با گیاهان و جانداران پست آغاز شد و
سپس گیاهان و حیوانات عالی به وجود آمدند.پوسته زمین که از سنگ ها آذرین سرد شده تشکیل شده بود در اثر تماس با
هوا و جو تحت  تأ ثیر پدیده هوازدگی قرار گرفت و تغییرات همزمان آب ، دما و یخبندان باعث تکه تکه شدن سنگ ها شده و
جاری  شدن آبها آنها را جابه جا کرده و دشت های وسیعی را که دارای پوشش خاک بودند به وجود آوردند .
این پوشش خاکی همراه با آب قابل دسترس در طبیعت محیط مناسبی را برای رشد گیاهان فراهم شد و محیط مناسب برای
زندگی بشر آماده و مهیا گردید . انسانهای نخستین از آب تنها برای شرب استفاده می کردند بتدریج با پیشرفت تمدن و گذشت
زمان از آن برای گردش آسیابها ، کشاورزی و حمل و نقل نیز استفاده کرد.

نوع جدید بهره برداری از آب

همزمان با پیشرفت تمدنها استفاده از آب نیز شکل تازه ای به خود گرفت به طوری که در بسیاری از زمینه ها ، از کشاورزی
گرفته تا صنعت و از همه مهمتر تولید انرژی از آب استفاده می شود و  امروزه دسترسی به آب کافی و با کیفیت مناسب در
زمان و مکان مناسب مد نظر می باشد و هرگونه کمبود آب را مانعی در جهت توسعه پایدار می داند به همین دلیل هرساله
سرمایه های زیادی  برای  توسعه  منابع  آب و طرحهای  مرتبط با آن  مثل سدسازی و احداث شبکه های آبیاری و زهکشی ،
آبخیز داری ، مهار سیل و تغذیه آبهای زیر زمینی انجام می دهند .

سیکل (چرخه) هیدرولوژی

گردش آب درطبیعت که به آن سیکل هیدرولوژی یا چرخه آب گفته می شود، عبارت است از حرکت وجابجائیی آب درقسمتهای
مختلف کره زمین.   این سیکل  یک  چرخش ساده  نیست بلکه مجموعه ای  از حرکات وچرخش های مختلف تحت تأثیر نیروی
متفاوتی  از جمله نیروی جاذبه ، نیروی ثقل، تغییرات فشار وانرژی خورشیدی می باشد.  این چرخش درسه بخش مختلف کره
زمین یعنی اتمسفر(هواسپهر) یاچون  هیدروسفر یا آب سپهر، لیتوسفر یا  سنگ سپهر  صورت می گیرد.  آب درداخل وبین این
سرلایه درلایه ای به ضخامت ۱۶ کیلومتر صورت می گیرد که ۱۵کیلومترآن دراتمسفر و تنها ۱ کیلومترآن درداخل لیتوسفر قراردارد.
سیکل هیدرولوژی درواقع یک سیکل بدون ابتدا وانتها می باشد. بدین ترتیب که آب ازسطح دریاها وخشکی ها تبخیر شده وارد
اتمسفر می گردد وسپس دوباره بخار آب وارد شده به جو طی فرآیندهای گوناگون به صورت نزولات جوی یا برسطح زمین ویا
بر سطح دریاها و اقیانوس ها فرو می ریزد. پس نزولات جوی ممکن است با سه حالت روبرو شوند:

۱- قبل از رسیدن به سطح زمین توسط شاخ وبرگ گیاهان گرفته می شوند.(برگاب،باران گیرش)

۲- درسطح زمین جاری می شوند.(رواناب)

۳- درخاک نفوذ می کنند.

مقداری از آب که در داخل خاک نفوذ می کند یا بر اثر تبخیر به هوا بر می گردد یا وارد منابع آب زیر زمینی می شود که
سرانجام از طریق چشمه ها و یا تراوش به داخل رودخانه ها مجدداً  در سطح زمین ظاهر می گردد.  درتمام این موارد
آب  با  تبخیر و  بازگشت  مجدد به اتمسفر  سیکل هیدرولوژی یا گردش آب در طبیعت  را تکمیل می کند . درشکل ۱ که
نموداری از چرخه هیدرولوژی می باشد نقل وانتقالات آب در طبیعت را نشان میدهد. همانطور که شکل۱ نشان میداد

عناصر مهم گردش آب در طبیعت را بارندگی P) -( رواناب(R)-تبخیر(E) -تعرق(T) -نفوذ(I) -وجریانهای زیرزمینی(G) تشکیل می دهند.

بارندگی: PRECIPITATION

بارندگی مقدار آبی است که از سطح خشکی ها و دریاها تبخیر می شود و در داخل جو بطور موقت بصورت بخار ذخیره
میگردد.     این بخار آب موجود در جو طی  فرآیندهای فیزیکی مختلف متراکم (CONDENSATION) می شود و به شکل
ابر در می آید که پس از اشباع شدن ،  قطرات آب با ذرات  یخ تشکیل شده بصورت برف ، باران، تگرگ و غیره که جمعاً
نزولات جوی یا بارندگی گفته می شوند دوباره به زمین برمی گردند. بارندگی پدیده ای است که انسان کمتر در آن می تواند
دخل و تصرف کند.

تبخیر:EVAPORATION

تبخیر پدیده ای است که از هرگونه سطح مرطوب مانند سطوح آزاد آب یا سطح مرطوب خاک و گیاه صورت  می گیرد.
طی این فرآیند آب مایع به بخار تبدیل می شود و مجدداً آب به جو زمین برمیگردد. از عوامل مؤثر براین فرآیند می توان
به دمای هوا، سرعت باد، تابش خورشید اشاره کرد  که هرچه میزان آن بیشتر باشد سرعت تبخیر نیز بیشتر است.

اهمیت آب در ایران : هیدرولوژی

ایران با  توجه به موقعیت  خاص جغرافیایی که در  بین مدار ۲۵تا۴۰ درجه عرض  شمالی  و ۴۴تا ۶۴  درجه طول  شرقی
واقع شده است از مناطق خشک جهان به شمار میرود زیرا میزان متوسط بارندگی سالانه آن کمتر  از یک سوم  متوسط
بارندگی کره زمین (۸۶۰) می باشد. این مقدار بارندگی هم در سطح کشور به طور یکنواخت توزیع نشده است  به علت
کمبود میزان بارندگی به جز نواحی شمالی و شمال غرب و تا حدودی غرب کشور رود خانه های دائمی کم تر وجود دارد.
در سطح کشور مناطقی وجود دارد که نه تنها با کمبود آب سطحی مواجه هستند بلکه آب زیر زمینی آنها هم شور است.
البته این کمبود آب در کشور ما مربوط به عصر حاضر نبوده بلکه در گذشته نیز مردم با کمبود آب مواجه بوده اند وجود سدها
و بندهای تاریخی کشور دلیلی بر این ادعاست .اما از آنجایی که در گذشته سطح  توقع مردم به علت پایین بودن  شرایط
زندگی کم بوده است ، قرنها بطور هماهنگ از منابع آب و خاک استفاده کرده اند و آب مورد نیاز را از طروق مختلف به دست
آورده اند و مسئله کمبود آن مطرح نبوده و  مسئله اصلی روش های  بهره برداری از آن بوده است . اما در عصر حاضر از یک
طرف کمبود  آب قابل  استفاده و از  طرف دیگر افزایش رشد جمعیت و مصرف آب و از همه مهمتر بالا رفتن سطح زندگی و
ماشینی و صنعتی شدن و رشد تکنولوژی مسئله نیاز به آب و کمبود آن رابیش از پیش مطر ح می سازد :

مسائل شناخت آب های سطحی :

برای جلوگیری از هدر رفتن آبهای سطحی و خسارات ناشی از آنها دو کار زیر بنایی عبارت است از :

۱- تأ‌مین نیروی انسانی                    هیدرولوژی

۲ – تأسیس ایستگاه های اندازه گیری آب و آمار برداری مرتب از آنها

امروزه هیچ طرح عمرانی و زیر بنایی بدون استفاده از آمار در زمینه های مختلف امکان پذیر نمی باشد. لذا آمار مورد استفاده

باید دقیق و دارای  قابلیت اعتماد  باشد و همچجنین تعداد سال های آماری  نیز زیاد باشد .   ایستگاههای اندازه
گیری دبی رودخانه ها در ایران از سال ۱۳۲۵ تأسیس شده اند اما تعداد آنها کم بوده و طول دوره آماری آنها با توجه
به سال تأسیس کوتاه می باشد اما در کشور های پیشرفته طول دوره آماری به بیش از ۱۵۰ سال می رسد . در
کشور ما تهداد ایستگاههای که دارای آمار بیش از ۵۰ سال می باشند بسیا رکم است و تنها شامل ایستگاههایی
است که بر روی رودخانه های جاجرود ، لار و گلپایگانو یکی دو رودخانه دیگر است ، می باشد. امروزه در سطح
کشور ایستگاههای اندازه گیری دبی آب زیاد بوده ودر حال گسترش می باشد.
نه تنها تعداد ایستگاهها و طول دوره آماری مهم است بلکه تععن دقیق ایستگاههای هیدرومتری اهمیت زیادی دارد
که حتما باید توسط متخصصان این امر تععن شود .     هیدرولوژی

بر اساس گزارش سازمان ملل در آینده ای نزدیک ۳۱ کشور جهان با کمبود آب مواجه خواهد شد و نام ایران به عنوان
یکی از بزرگترین کشورهای درگیر بحران آب در آینده برده می شود.انتظار می رود تا سال ۲۰۲۵ بیش از دو سوم جمعیت
جهان در شرایط کمبود جدی آب قرار بگیرند و یک سوم بقیه در شرایط کمیابی آب زندگی کنند . ۵۰ سال دیگر عربستان
کاملاً از آب تهی خواهد شد . طلیعه بحران هم اینک در چین ، آفریقا ، هند ، تایلند ، مکزیک ،مصر و ایران نمایان شده
است . رودخانه های اصلی دنیا شامل نیل در مصر ، گنگ در جنوب آسیا ، رودخانه زرد چین و کلرادوی آمریکا به شدت
تهدید می شوند .

هیدرولوژی چیست ، سیکل هیدرولوژی ، چرخه آب ، آب شناسی ، مقاله هیدرولوژی ، دانلود رایگان مقاله ، جزوه هیدرولوژی ، pdf

 

در ایران منبع اصلی آب بارش است که به طور طبیعی سالانه ۲۵۲ میلی متر یا ۴۱۳ میلیارد متر مکعب است . این میزان
یک  سوم متوسط  جهان (۸۳۱ میلی لیتر ) و   یک سوم آسیا ( ۷۳۲ میلی لیتر ) است .  حدود ۳۰ درصد بارش به شکل
برف و بقیه به شکل باران است . به این ترتیب در حالی   که یک درصد جمعیت جهان در ایران زندگی می کنند ، سهم
ایران از  منابع آب  تجدید  پذیر فقط ۳۶ صدم  درصد است . از ۴۱۳ متر مکعب بارش سالانه   ۲۶۹ متر مکعل به اشکال
مختلف  از دست می رود . ۹۳/۲ درصد از آب باقی مانده صرف مصارف کشاورزی البته به شکلی غیر اصولی می شود .
۱/۷ درصد به صنعت و معدن اختصاص می یابد و بقیه به مصارف دیگر می رسد .

ذکر این درصدها برای این اهمیت دارد که بروز بحران آب آنها را دستخوش تغییر می کند و سازمان های بین المللی
هشدار می دهند که با افزایش جمعیت در ایران این کشور در سال ۲۰۲۵ درگیر بحران جدی آب خواهد  بود.

گفته های دکتر پرویز کردوانی استاد جغرافیای دانشگاه تهران حاکی از بروز نشانه های بحران است . وی می گوید :
در سال ۱۳۳۷ جمعیت ایران ۱۶ میلیون نفر بوده و الان بالای ۷۰ میلیون نفر است ، در حالی که میزان آب ثابت   مانده
به همان نسبت که آب بیشتری مصرف می شود آب بیشتری هم آلوده می شود . به این ترتیب تهران یک رود هم ندارد
ولی سه رود از فاضلاب دارد که آدم در آن غرق می شود .   کشور ما در  منطقه  خاورمیانه  قرار داد    و از نظر بارندگی
فقیر است . درست است که بارندگی در شمال زیاد است ولی این باران زمانی می بارد که زیاد به  آن احتیاج نیست و
سه ماه تابستان  که موقع برنج کاری  است  این  مناطق آب ندارند ، در نتیجه در پرباران ترین نقطه هم از آب زیرزمینی
استفاده می کنیم . در حالی که که استفاده از آب زیر زمینی برای موقع مباداست، استفاده زیاد از آب زیرزمینی باعث
شده که سطح آن در همه جا پایین بیاید . به طوری که در ۲۰۰ دشت کهبیشتر آنها در خراسان است کسی حق حفر چاه
ندارد مگر برای به دست آوردن مقداری آب شرب و مصارف صنعتی .

 

پیامد بحرانی که در ایران در نتیجه کم آبی و تقاضای رو به افزایش رخ میدهد این است که بخش های مختلف کشاورزی ،
صنعت و نیروی انسانی برای استفاده از این آب وارد رقابت می شوند. مهندس محسن شجاعی کارشناس آب می گوید :
افزایش جمعیت ، گسترش بدون برنامه و انگل وار شهرهای بزرگ باعث می شود مجبور شویم آب را از بخش کشاورزی به
سمت مصارف انسانی منتقل کنیم. در حالی که افزایش جمعیت و بهتر شدن برنامه غذایی ، ایران را بشدت به واردات
محصولات کشاورزی محتاج می کند.

از تبعات دیگر بحران آب این است  که همان منابع قابل استفاده و رودخانه ها نیز آلوده و ناسالم می شوند و حتی
صنعت ماهیگیری هم با مشکل مواجه می شود . به عنوان مثال دور از انتظار نیست که آب رودخانه های شمال کشور
آلوده شود ، بخصوص که سیستم فاضلاب شهرهای شمال هم توسعه نیافته است . این موضوع توجه بانک جهانی را
به ایران جلب کرده است .

در هر صورت به موازات آن که دائماً به جمعیت جهان افزوده می شود واین جمعیت به غذای بیشتری نیاز پیدا می کنند ،
منابع آب هم کاهش می یابد . بخشی از بحرانی که هم اینک مبتلا به آسیا و آمریکای لاتین است به صنعتی شدن
جوامع آنها و برهم خوردن توازن بشر و طبیعت بر می گردد . چنانکه در مکزیوسیتی پایتخت مکزیک بچه های کوچک
گاهی به جای آب ، کوکاکولا و پپسی می نوشند . در طول بحران های آبی این کشور ، دولت آب کشاورزان را قطع می کند
تا آب  را به صنایع عمدتاً خارجی برساند . پیامد چنین وضعیتی به خطرافتادن امنیت غذایی جهان است . کمبود آب کشاورزی
در کشوری مثل چین کافی است تا این امنیت به خطر بیفتد . در حالی که چین در رأس فهرست کشورهایی است که
با بحران آب روبرو می شوند . طبیعتاً چین به خاطر توسعه عظیم اقتصادیش کمبود مواد غذایی را با واردات آن جبران می کند ،
اما موضوع این است که در نتیجه این کار قیمت مواد غذایی در بازارهای جهانی بشدت بالا می رود و این برای کشورهای فقیر
فاجعه است . البته ایران هم در همان سال ها درگیر بحران آب خواهد بود و طبیعی است که با کاهش تولیدات کشاورزی ناچار
است مواد غذاییش را با قیمت کلان از بازار جهانی تأمین کند و در نتیجه به دیگر کشورها وابسته خواهد شد .

کمبود آب ، افزایش جمعیت ، بالارفتن سطح زندگی و بهداشت و افزایش باز هم بیشتر بصرف آب و کمبود مواد غذایی
در دهه های آنیده بحرانی را پیش روی ایران قرار می دهد که چشم اندازش از همین حالا تیره و نا امید کننده است و البته
مهار چنین بحرانی بستگی به آن دارد که دولت چقدر سرعت عمل داشته باشد .

 

دانلود فایل کامل مقاله بصورت word       لینک دانلود فایل      رمز فایل : fbsep7.ir     حجم فایل : ۰.۵ مگ

 

 

هیدرولوژی چیست، آب شناسی هیدرولوژی چیست ، سیکل هیدرولوژی ، چرخه آب ، آب شناسی ، مقاله هیدرولوژی ، دانلود رایگان مقاله ، جزوه هیدرولوژی ، pdf ، مقاله آب شناسی هیدرولوژی مهندسی هیدرولوژی علیزاده ، هیدرولوژی عمومی مقاله هیدرولوژی آبهای سطحی pdf ، هیدرولوژی کاربردی  ، hydrology and earth system sciences
hydrology and hydrogeology، hydrology in practice pdf